دلایل ایجاد ترک پا و درمان آن

ترک کف پا در خانم‌ها نسبتا شایع‌تر است و دلایل متفاوتی دارد که از آن جمله می‌توان به تفاوتهای هورمونی بین خانم ها و آقایان ، برهنه بودن پا و زیاد راه‌رفتن روی فرش و موکت اشاره کرد.

چرا کف پا خشک می‌شود؟

عواملی مانند اضافه‌وزن ، شرایط شغلی و… باعث به‌وجود آمدن ترک‌های کف پا می‌شوند. افرادی که مشکل اضافه‌وزن دارند و در دسته افراد چاق قرار می‌گیرند به‌دلیل فشاری که روی پوست کف پا تحمیل می‌شود پاشنه پایشان مستعد به‌وجود آمدن ترک‌های عمیق می‌شود. به‌علاوه شغل‌هایی وجود دارند که به طریقی پوست کف پا در معرض خیسی و رطوبت (پا به‌طور مکرر در معرض خیس شدن و خشک شدن قرار می‌گیرد) یا مواد شوینده قرار می‌گیرد مانند مربیان شنا یا افرادی که در کارخانه‌های قالیشویی کار می‌کنند بیشتر مستعد خشکی پاشنه یا کف پا هستند.

بیماری‌هایی که با خشکی پا اشتباه گرفته می‌شوند

همان‌طور که گفته شد یکی از علت‌های شایع ترک‌های کف پا ، خشکی پوست است. اما برخی بیماری‌ها وجود دارد که علائم اصلی آنها خشکی و ترک پاشنه و کف پاست، به‌همین دلیل در ذیل به چند مورد از این بیماری‌ها اشاره می‌کنیم:

– بیماری صدف یا پسوریازیس

یکی از مشهورترین بیماری‌هایی که با ترک‌های عمیق و دردناک کف پا همراه است، بیماری صدف یا پسوریازیس است. البته این بیماری به‌طور نادر در کف دست یا کف پا مشاهده می‌شود اما چطور ترک‌های کف پای ساده را که ناشی از خشکی پوست است را از بیماری پسوریازیس تمایز دهیم، باید گفت اگر ترک‌‌های پا همراه با پوست قرمز و ملتهب باشد، این ترک‌ها ناشی از بیماری پسوریازیس است. پوست حالت چرمی شکل دارد و چون قابلیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد، پوست کف پا دچار ترک می‌شود که همراه با درد است. این دسته از ترک‌های پا درمان متفاوتی نسبت به ترک‌های معمولی کف پا دارند. یعنی علاوه بر نرم‌کننده‌ها باید از کرم‌های مخصوص برای درمان ضایعات پسوریازیست استفاده شود.

– بیماری قارچی

ضایعات قارچی یکی دیگر از بیماری‌هایی است که ممکن است با مشکل ترک و پاشنه پا اشتباه گرفته شود. این بیماری بیشتر در سنین بالا و افراد مسن دیده می‌شود. در نگاه اول ممکن است فرد فکر کند به مشکل خشکی پوست ساده دچار شده است، اما اگر ترک‌ها با پوسته‌ریزی‌های چشمگیر همراه باشد و علاوه بر کف پا ناخن و اطراف ناخن را هم درگیر کند، آن زمان است که باید به بیماری قارچ پایی مشکوک شد. در این مواقع یک بررسی آزمایشگاهی برای کشف علت انجام می‌شود و اگر بیماری قارچی تایید شود، آن وقت داروهای مناسب تجویز می‌شود و بعد از مصرف طی مدت کوتاهی فرد بهبود پیدا می‌کند.

– اگزمای پوستی

اگزمای پوستی در بعضی مواقع ممکن است باعث به‌وجود آمدن ترک در کف پا شوند. اما در صورت وجود اگزما ابتدا باید علت اصلی ریشه‌یابی شود و بعد از به دست آوردن نتیجه درمان درست را به کار برد. البته یکی از علت‌های ایجاد اگزما می‌تواند ناشی از شغل فرد باشد. مثلا افرادی که پاهای‌شان دائما داخل مواد شیمیایی قرار دارد، در این مواقع باید پاها از این مواد دور نگه داشته شوند.

– بیماری کراتودرمی

بیماری مادرزادی به‌نام کراتودرمی‌های کف پا وجود دارد که همان‌طور که اشاره شد علت اصلی به‌وجود آمدن این بیماری‌ها ژنتیک است. راه رفتن این افراد را می‌توان به کسانی که روی شیشه یا سنگلاخ راه می‌روند تشبیه کرد. برای همین پیاده‌روی و راه رفتن طولانی‌مدت برای این افراد مناسب نیست، چراکه با درد زیاد همراه است. این بیماری هم جزو بیماری‌هایی است که نباید با ترک‌های پاشنه پا عادی اشتباه گرفته شود. با این حال چون این یک بیماری ارثی است، نمی‌توان انتظار بهبودی کامل را داشت، اما با کمک داروهای تجویزی می‌توان این بیماری را تحت کنترل گرفت.

دلایل بروز ترک کف پا

۱ – قطر زیاد خارجی‌ترین لایه پوست در ناحیه کف پا آن را مستعد ترک خوردن می‌کند

۲ – وزن بالا

۳ – زیاد راه‌رفتن روی فرش و موکت

۴ – پوشیدن کفش‌های تنگ و پاشنه‌دار که تنفس پا را دچار اختلال می‌کنند

۵ – شستشوی زیاد پا

۶ – عوامل ارثی

۷ – برخی بیماری‌ها

ترک‌های عمیق پا حاصل خشکی زیاد پوست است و گاهی اگزما می‌تواند در این مشکل دخیل باشد. معمولا در دوران یائسگی ترک کف پا به دلیل ضخیم‌تر شدن پوست و دلایل هورمونی تشدید می‌شود. گاهی عفونت‌های باکتریایی و قارچی روی ترک پا سوار می‌شود که در بهبود دیرهنگام زخم نقش دارد. اگر دلیل ترک پا، بیماری‌ای مثل دیابت باشد، حتما باید نمونه بافتی و آزمایش‌های قارچی انجام و متخصص پوست آنها را بررسی کند.

دلایل ایجاد ترک پا و درمان آن

اقبت دلایل ایجاد ترک پا و درمان آن

چطور از بروز ترک کف پا پیشگیری کنیم؟

۱ – ساده‌ترین راه پیشگیری از ترک خوردن کف پا و لای انگشتان، چرب کردن روزانه پوست پا با وازلین و کرم اوسرین است.

۲ – افراد نباید از کفش‌های پاشنه‌بلند یا تنگ استفاده کنند.

۳ – اگر فردی در طول روز زیاد روی فرش، موکت و… راه می‌رود، بهتر است در طول روز از جوراب یا پاپوش استفاده کند تا تماس کف پا با سطوح زبر کمتر شود.

۴ – هنگام خواب هم باید حتما کف پا را با کرم مناسب ماساژ داد.

۵ – ترک کف پا معمولا در خانم‌های خانه‌دار شایع است. به همین دلیل توصیه می‌شود خانم‌ها بعد از انجام هر کاری که باعث خیس شدن پاها می‌شود، پاها را با حوله نرمی خشک و از کرم کف پا استفاده کنند.

۶ – لای انگشتان را هم نباید از یاد ببرند. خشک و چرب کردن این ناحیه ضروری است.

برای درمان ترک‌ کف پا چه می‌توان کرد؟

متخصصان برای بهبود ترک لایه‌های شاخی پوست از ترکیبات کرایولیتیک استفاده می‌کنند که باعث بهبود پوست می‌شود. این ترکیبات که در کرم‌های مراقبت از پوست پا موجود است، خواص التیام‌بخش و ضدالتهابی دارند و برخی حاوی ترکیبات گیاهانی مثل گل رز وحشی، آلاتوئین و رائی است که درد و سوزش را کم می‌کند. ترکیبات لایه‌بردار هم در کرم‌های ترک پا موجود است که باعث برداشته شدن لایه‌های آسیب‌دیده پوست می‌شوند و پوست را نرم و لطیف می‌کنند.

یک کرم پای خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟

– خاصیت پوشانندگی قوی :

کرم پای خوب خاصیت پوشانندگی قوی دارد به طوری که کرم حتی با پوشیدن جوراب هم به راحتی از روی پوست پاک نمی‌شود و تا مدت‌ها روی پوست می‌مانند.

– رطوبت‌رسانی بالا :

ترکیبات مرطوب‌کننده قوی مثل AHA که در کرم‌ها موجود است، هم رطوبت کافی به لایه شاخی می‌رساند و هم به لایه‌برداری کمک می‌کند.

– جذب بالا :

کرم کف پا باید به راحتی جذب پا شود و نیازی به ماساژ دادن زیاد نداشته باشد. احساس لیزی یا چسبندگی کف پا ایجاد نکند و مانع بروز مجدد ترک و خشکی کف پا شود.

– حاوی ترکیبات آنتی‌باکتریال :

برخی از انواع کرم‌های کف پا در نواحی‌ای که پوست به دلیل زخم یا سایش تیره شده به رفع تیرگی کمک می‌کنند. برخی کرم‌ها هم حاوی ترکیبات آنتی‌باکتریال هستند و در رفع عوامل باکتریال که باعث بروز عفونت در ترک‌ها می‌شوند، نقش دارند.

کرم‌های کف پا حاوی چه ترکیباتی هستند؟

پایه بیشتر این کرم‌ها اولئوزین است که درواقع نوعی سیمان سلولی است. کنار چربی، ترکیبات رطوبت‌رسان هم در کرم‌های پا وجود دارد که این نقش را معمولا گلیسیرین در فرم گلیسرول یا ترکیبات اوره و پارافین برعهده دارد. میزان حجم استفاده‌شده از این نوع ترکیبات در کرم پا حدود ۳۰ درصد است و مانع از ضخیم شدن لایه شاخی می‌شوند و پوست را نرم و لطیف می‌کنند. ترکیبات طبیعی مثل موم عسل هم در کرم‌های پا استفاده می‌شود که هم مرطوب‌کننده‌ای قوی است، هم از تجمع قارچ و آلودگی‌های احتمالی پیشگیری می‌کند و ضدالتهاب است. البته با توجه به نوع برند ممکن است به جای عسل از عصاره بابونه، پامچال یا اکالیپتوس استفاده شود که خواص ضدالتهابی و آرامبخش دارند.

نگهدارنده‌ها از دیگر مواد و ترکیباتی است که در تمام ترکیبات آرایشی- بهداشتی استفاده می‌شود تا این ترکیب را که حاوی مقداری آب است، از آلودگی با باکتری‌ها دور نگه دارد. رنگ و اسانس نیز برای ایجاد حس بهتر به کرم افزوده می‌شود.

هنگام خرید کرم پا مراقب این ترکیبات باشید

وجود الکل در ترکیبات آرایشی از جمله کرم پا می‌تواند باعث خشکی کف پا شود. به همین دلیل بهتر است هنگام خرید به ترکیبات درج‌شده روی بسته‌بندی دقت کنید. برخی از انواع نگهدارنده‌ها مثل فنوکسی اتانول یا پارابن نیز می‌تواند آلرژی‌زا باشد.

چطور از سنگ پا استفاده کنیم؟

بهترین وسیله برای از بین بردن پوست مرده کف پا سنگ پاست که از نوعی سنگ طبیعی تهیه شده و از قدیم برای این منظور و حتی از بین بردن موهای‌ زائد کاربرد داشته است. کنار این سنگ می‌توانید از وسایل جایگزین آن که ظاهری شبیه رنده دارند هم کمک بگیرید.

برای استفاده از سنگ پا کافی است به مدت ۱۰ دقیقه پاها را در آب ولرمی که کمی نمک به آن افزوده‌اید، قرار دهید و پس از گذشت این مدت با حرکات آرام و دورانی کف پا را با سنگ ماساژ دهید. کمی فشار لازم است اما مراقب باشید فشار به حدی نباشد که سایش با سنگ پا به پوست سالم شما که زیر بافت مرده قرار دارد، آسیب بزند. بعد از اینکه حس کردید پوست مرده جدا شده و سنگ پا پوست سالم شما را تحریک می‌کند، پاها را آب بکشید و کاملا خشک کنید.

چگونه سنگ پا را تمیز کنید؟

سنگ پا را هم با برس تمیز کنید تا آثاری از سلول‌های مرده پوست در خلل و فرج سنگ باقی نماند و زمینه‌ساز آلودگی نباشد. حتی در صورت لزوم می‌توانید سنگ را بجوشانید.

به گزارش سلامت، بعد از خشک‌شدن پوست می‌توانید از وسایل سایشی کف پا و برس استفاده کنید تا ذرات باقیمانده پوست مرده را هم جدا کنید اما مراقب باشید آسیبی به پوست سالم پا نزنید. بعد از این کار، استفاده از کرم‌های نرم‌کننده ضروری است.

دردهای کف پا ناشی از چیست؟

ترک پاشنه و کف پا در فصل پاییز و زمستان بیشتر بروز می‌کند و تنها دلیلش هم خشکی هواست، اما نکته حائز اهمیت این است افرادی که دچار مشکل خشکی و ترک کف پا هستند ممکن است در بعضی مواقع در عمق این ترک‌ها عفونت‌های میکروبی هم مشاهده کنند. در چنین وضعیتی شخص ممکن است از درد پا به‌دلیل وجود عفونت‌های میکروبی شکایت داشته باشد.

صندل خزدار ممنوع !

علاوه بر کرم، به افرادی که مشکل ترک پاشنه پا داشته باشند توصیه می‌شود از دمپایی یا صندل‌های رو فرش استفاده کنند. البته توصیه می‌شود از صندل‌ها یا روفرشی‌هایی که پرز (الیاف و خزدار نباشند) دارند، استفاده نشود. صندل‌هایی که خزدار هستند پیشنهاد خوبی برای این دسته از افراد نیستند. توصیه بعدی این است با پای برهنه در محل‌هایی که گرد و خاک وجود دارد حضور پیدا نکنند؛ همان طور که گفته شد ترک‌های پا محل ورود انواع و اقسام مواد از محیط هستند که هم باعث تشدید ترک پا و هم خارش و التهاب و درد در این ناحیه می‌شوند.

پوست کف پا را با دست نکنید!

پوسته‌ پوسته شدن کف پا یکی از مشکلاتی است که در راستای خشکی پا به‌وجود می‌آید. البته استفاده از کرم‌های نرم‌کننده بروز این پوسته‌ها را کاهش می‌دهد؛ با این حال گاهی اوقات این پوست‌ها طوری قرار گرفته‌اند که ممکن است برخوردشان با سطح باعث ایجاد درد شود. در این مواقع توصیه می‌شود با وسیله‌ای مثل قیچی‌های کوچک استریل شده پوسته اضافه را بردارند. با دست این پوسته‌ها را نکنید چون احتمال اینکه به پوست بیشتر آسیب وارد شود زیاد است.

درمان‌های خانگی

افرادی که دسترسی به کرم‌های طبی و دارویی ندارند، می‌توانند از چرب‌کننده‌های خانگی مثل روغن‌های حیوانی، وازلین و حتی روغن‌های جامد خوراکی استفاده کنند. همچنین اگر ترک پاها همراه با عفونت باشد می‌توانند از پانسمان‌ عسل استفاده کنند. البته نکته مهم این است که عسل باید طبیعی باشد.

۱- روغن‌های گیاهی

مالیدن انواع روغن نباتی بر روی ترک‌های پاشنه‌ی پا می‌تواند نتایج خوبی داشته باشد. همچنین کسانی که پاهای خشکی دارند باید از روغن نباتی استفاده کنند تا پاهایشان ترک نخورد. شما می‌توانید از روغن زیتون، روغن کنجد، روغن نارگیل یا هر نوع روغن گیاهی هیدروژنه‌ای برای بهبود ترک‌های پا استفاده نمایید.

ابتدا پایتان را با یک سنگ پا لایه برداری کنید و به خوبی بشویید، و سپس روغن نباتی را به پاشنه و کف پاهایتان بمالید. بعد از آن یک جفت جوراب تمیز به پا کنید و به رختخواب بروید، حالا روغن برای نفوذ به پوست پای شما زمان کافی دارد. در صبح متوجه خواهید شد که پاشنه‌های پایتان نرم تر شده است. این درمان را برای چندین روز متوالی ادامه دهید تا ترک‌های پاشنه‌ی پایتان به خوبی بهبود یابد.

۲ – موم پارافین

اگر شرایط ترک پاهایتان واقعاً بد است، و باعث بوجود آمدن درد زیادی شده است، موم پارافین یکی از درمان‌هایی است که می‌تواند به سرعت به پاهایتان تسکین دهد. موم پارافین بخرید و آنرا با روغن خردل یا روغن نارگیل مخلوط کرده و سپس برای مدتی آنرا حرارت دهید تا موم به خوبی ذوب شود.

پیش از استفاده از موم، صبر کنید تا به دمای اتاق باز گردد. برای نتیجه‌ی بهتر، پیش از اینکه به رختخواب بروید موم را بر روی ترک پاشنه‌ی پایتان بمالید و صبح به خوبی آنرا بشویید. شما باید این درمان را برای یک تا دو هفته تکرار کنید تا نتایج مثبت آنرا ببینید.

۳ – موز

شما می‌توانید ترک پاشنه‌ی پاهایتان را در خانه با موز رسیده نیز درمان کنید! یک موز رسیده را بکوبید تا خمیر یکنواختی از آن بدست بیاید. ابتدا پایتان را به خوبی تمیز کنید، سپس خمیر بدست آمده از موز را به پایتان بمالید و اجازه دهید به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بر روی پایتان بماند تا پوست خشک پایتان به خوبی تغذیه شود. حالا پاهایتان را با آب گرم به خوبی بشویید و سپس داخل آب سرد غوطه ور کنید. این راه درمانی خانگی را هر روز برای چند هفته تکرار کنید و از پاشنه‌های نرم و صافی که به شما می‌بخشد لذت ببرید.

۴ – لیمو ترش

خاصیت اسیدی لیمو ترش می‌تواند خیلی مفید باشد، اما باید اطمینان حاصل کنید که آب لیمو ترش تنها به پوست سخت پاشنه‌ی پایتان مالیده شود. بعلاوه می‌توانید پاهایتان را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در یک سطل آب گرم که به آن لیمو ترش افزوده اید غوطه ور سازید. یادتان باشد که از آب داغ استفاده نکنید، چرا که می‌تواند رطوبت پای شما را از بین ببرد. در آخر پایتان را با سنگ پا و صابون بشویید و با حوله خشک کنید.

۵ – گلاب و گلیسیرین

گلیسیرین و گلاب راه دیگری برای درمان ترک پاشنه‌ی پا در خانه است. مخصوصاً زمانی که می‌خواهید از خانه خارج شوید نیاز دارید تا از پاهایتان بصورت ویژه مراقبت نمایید. مقدار مساوی از گلیسیرین و گلاب را باهم مخلوط نمایید. پیش از اینکه از خانه خارج شوید، مخلوط بدست آمده را به پایتان بمالید تا اینکه به خوبی جذب پوست پایتان شود. این مخلوط باعث خواهد شد تا پوست پایتان برای ساعات طولانی نرم بماند و شرایط ترک‌ها تحت کنترل باشند. این درمان را برای چند هفته تکرار کنید تا پاشنه‌ی پاهایتان نرم شوند.

۶ – وازلین

برای جلوگیری از ترک پاشنه‌ی پاهایتان، باید پوست‌های مرده‌ی سخت اطراف پایتان را به صورت منظم لایه برداری کنید و سپس با مالیدن کمی وازلین، منطقه‌ی پاشنه‌ی پایتان را بپوشانید. پس از مالیدن وازلین باید جوراب به پا کنید تا اینکه وازلین بتواند به خوبی در پوست شما نفوذ کند. اینکار باعث خواهد شد تا از ایجاد ترک پا پیشگیری بعمل آید و البته پاشنه‌ی پاهایتان نرم و مرطوب شود. این درمان را روزانه پیش از اینکه به رختخواب بروید تکرار کنید.

۷ – عسل

عسل هم از آنجایی که خواص مرطوب کنندگی و ضد باکتریایی دارد می‌تواند بعنوان درمانی برای ترک پاشنه‌ی پا مورد استفاده قرار گیرد. عسل هم می‌تواند جهت بهبود و درمان پوست خشک پا و هم ترک پاشنه‌ی پا مورد استفاده قرار گیرد. برای اینکه پاشنه‌هایی نرم داشته باشید یک فنجان عسل را در سطلی که تا نیمه با آب گرم پر شده است مخلوط نمایید و پاهایتان را برای ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در این مخلوط غوطه ور کنید. در آخر پاهایتان را به آرامی لایه برداری کنید و از پاهایی نرم لذت ببرید. با این درمان خانگی دیگر هیچ خشکی‌ای بر پوستتان باقی نخواهد ماند.

۸ – آب نمک گرم

در مورد ترک پاشنه‌ی پا، شما احتیاج دارید تا پاشنه‌ی پایتان را به خوبی تمیز و مرطوب نگاه دارید. پس پاهایتان را برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در آب نمک گرم فرو ببرید و آنرا از آب نمک متنعم کنید. سپس پایتان را در آب سرد فرو کنید تا گردش خون در آن بهبود یابد. اینکار همچنین درد ناشی از ترک پاشنه‌ی پایتان را هم تسکین می‌دهد. حالا پاهایتان را خشک کنید و کمی کرم مرطوب کننده یا وازلین به آن بمالید تا رطوبت مورد نیازش تأمین شود. همچنین پیشنهاد می‌کنیم تا بلافاصله یک جفت جوراب هم به پا کنید.

۹ – آرد برنج

برای لایه برداری از پاهایتان می‌توانید از یک اسکراب خانگی ساخته شده توسط عسل، سرکه سیب و آرد برنج استفاده کنید. برای ساخت این اسکراب، دو تا سه قاشق غذاخوری آرد برنج، چند قاشق عسل و کمی سرکه‌ی سیب را باهم مخلوط کنید تا خمیر سفتی بدست بیاید. اگر شرایط ترک پاشنه‌های پایتان خیلی خیلی بد است، یک قاشق روغن زیتون یا روغن بادام شیرین نیز به این خمیر بیفزایید.

ابتدا پاهایتان را به مدت ۱۰ دقیقه در آب گرم غوطه ور کنید سپس به آرامی با استفاده از این خمیر از پوست پاهایتان لایه برداری کنید تا پوست‌های مرده‌ی اطراف پایتان از بین بروند. با انجام این درمان به زودی شما صاحب پاشنه‌هایی نرم و بدون ترک خواهید بود.

بعنوان نتیجه‌گیری، با مشاهده‌ی اولین نتایج ترک پاشنه‌ی پا، درمان‌های خانگی بالا را شروع کنید تا همیشه پاشنه‌ی پاهایتان نرم، صاف و زیبا باشند. همچنین بصورت همزمان سعی کنید تا همیشه بدنتان را با مصرف مقدار زیاد آب، هیدراته نگاه دارید و برنامه‌ی غذایی ای را دنبال کنید که حاوی اسیدهای چرب امگا۳ هستند.