علت بیماری لک و پیس و درمان آن چیست ؟

ویتیلیگو ، برص یا لک و پیس یک بیماری خودایمنی است که علت قطعی آن مشخص نیست ، ولی به نظر می رسد زمینه های ژنتیکی در آن نقش دارد.

پیسی یا برص یا ویتیلیگو یک بیماری پوستی است که در آن لک‌های سفید رنگ به دلیل از دست رفتن رنگدانه پوست به وجود می‌آید، این ضایعات در هر جایی از بدن ممکن است دیده شود.

معمولا در هر دو طرف بدن به طور قرینه لک‌های متعدد سفید و شیری رنگ دیده می‌شود. شایع‌ترین مناطق درگیری پوستی عبارتند از: صورت، لب‌ها، دست‌ها، بازوها، پاها و نواحی تناسلی.سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست فعالیت خود را از دست می‌دهند بنابراین قسمت‌هایی از پوست سفید می‌شود.

پیدایش پیسی نتیجه از بین رفتن سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست است که دلیل آن ناشناخته است و درمان آن قطعی نیست. تحقیقات فراوانی در مورد این بیماری و روش‌های درمانی آن در حال انجام است و این امید وجود دارد که درمان‌های جدیدی کشف و ابداع شود. در حال حاضر دلیل اصلی پیدایش پیسی ناشناخته است. گرچه راه‌های مختلف درمانی برای آن وجود دارد، ولی روش درمانی مؤثری که باعث بهبود همه بیماران شود، هنوز شناسایی نشده است.

علت بیماری لک و پیس و درمان آن چیست ؟

علت بیماری لک و پیس و درمان آن چیست ؟

لک و پیس کدام قسمت های بدن را درگیر میکند ؟

در بیماری لک و پیس هر قسمت از بدن ممکن است تحت تاثیر قرار گیرد، ولی محل های معمول شامل صورت، گردن، چشم ها، نوک سینه ها، ناف، اندام تناسلی، زیر بغل و کشاله ران است. در محل های ضربه به پوست نیز ضایعه به وجود می آید .

بیماری لک و پیس گاهی اطراف خال های پوستی به وجود می آید. در این بیماری گاهی موها درگیر می شود که می تواند موهای سر، ابرو، مژه را درگیر کند. اگر چه بیشتر افراد مبتلا به بیماری لک و پیس از سلامت عمومی خوبی برخوردار هستند، ولی احتمال ایجاد بیماری های دیگر خود ایمنی از قبیل دیابت، بیماری تیروئید، کم خونی، بیماری آدیسون (بیماری های غده آدرنال) و کچلی منطقه ای در آن ها بیشتر است.

علت های بیماری لک و پیس چه هستند ؟

علت بیماری لک و پیس شناخته شده نیست. گاهی این بیماری به دنبال صدمه فیزیکی از قبیل آفتاب سوختگی یا استرس عاطفی ایجاد می شود.

در بروز این بیماری رنگدانه های پوست هدف حمله عوامل ناشناخته ای قرار گرفته و تخریب می شوند. در میان شش نوع پوستی که وجود دارد , بیشترین ملانوسیت ها در نوع ششم یا افراد سیاه پوست ترشح و دیده می شوند و به جایش در انواع یک و دو که رنگ پوست روشنی دارند , شاهد ترشح کم ملانوسیت ها هستیم. اگر این بیماری فرد سیاه پوستی را هدف حمله قرار بدهد, طبعا لکه های ناشی از این مشکل روی پوست فردی با پوست تیره با شدت بیشتری خودش را نشان می دهد, تا روی پوست روشن.

با تخریب ملانوسیت ها لکه های سفیدرنگی به وجود می آید که متخصصان پوست به آن ویتیلیگو یا لک و پیس می گویند و در بعضی نقاط بدن و قسمت هایی که مقابل نور ماوراءبنفش آفتاب باشد, بیشتر ایجاد می شود و پوست حالت دو رنگ پیدا می کند. با این حال, اگر نور آفتاب به قسمت های رنگدانه دار فرد مبتلا بتابد, می سوزد اما در قسمت های درگیر ویتیلیگو, تغییری به وجود نمی آید. این بیماری در فصل تابستان به خاطر آفتاب تندی که وجود دارد, شدت بیشتری به خود می گیرد و لک ها بیش از پیش خود را نشان می دهند, اما در زمستان کمتر دیده می شوند.

هرچند در بروز این بیماری رنگدانه های پوست هدف حمله عوامل گوناگون و در بعضی موارد ناشناخته ای قرار می گیرند, با این حال در اولین قدم در مورد علل مختلف بروز لک و پیس به عامل ژنتیک اشاره می کند: “۳۰ درصد بروز لک و پیس به عامل ژنتیک مربوط می شود و اگر پدر و مادری مبتلا باشند شانس ابتلای فرزند آنها نیز افزایش پیدا می کند. البته نباید نقش بیماری هایی مانند هیپرتیروئیدیسم (پر کاری تیروئید) و بعضی از کم خونی ها را در ایجاد این بیماری نادیده گرفت. در این میان بعضی بیماری ها نیز وجود دارند که سیستم ایمنی بدن را علیه خود تحریک می کنند و معلوم نیست چرا این اتفاق می افتد که منجر به بیماری ویتیلیگو و پیدایش لکه های سفید رنگ در پوست می شود.” هرچند به گفته دکتر نیکبخت تحمل استرس نیز ممکن است سبب پیدایش برص در افراد شود. بنابراین خودتان را خیلی درگیر استرس نکنید.

علائم بیماری لک و پیس

بعضی از بیماری ها خاموشند و هیچ گونه علائمی از خود نشان نمی دهند اما به طور پنهانی بدن را درگیر می کنند و بعضی دیگر نیز با ظهور علائمی اعلام موجودیت می کنند. بیماری لک و پیس از دسته دوم است: “علامت بارز آن به وجود آمدن لکه هایی سفید, گاهی کوچک و گاهی بزرگ است و پزشک در معاینه بالینی که از فرد به عمل می آورد, متوجه وجود این بیماری در فرد می شود. حتی خود شخص نیز با دیدن این لک ها می تواند متوجه وجود بیماری در پوستش شود.”

آمار مبتلایان

همان طور که گفتیم بیماری لک و پیس در میان سیاهپوستان به دلیل تراکم ملانوسیت در پوستشان, خودش را بیشتر نشان می دهد. با این حال آمارها می گویند بین نیم تا دو درصد مردم جهان درگیر این بیماری هستند: “بروز ویتیلیگو در میان رنان و مردان نسبت مساوی دارد و در افراد مستعد بین ۱۰ تا ۱۳ ساله, این بیماری خود را نشان می دهد. این لک ها می توانند افزایش پیدا کنند یا اینکه ثابت بمانند و جالب است بدانید چون عامل بیماری مشخص نیست, دلیل افزایش لک ها نیز مشخص نیست.”

درمان بیماری لک و پیس

“برص در تمام دنیا به عنوان بیماری ای که باید درمان شود, شناخته نمی شود. زیرا نه مسری است و نه کشنده, اما به لحاظ اجتماعی و مراودات افراد مبتلا در سطح جامعه و همچنین مشکلاتی که از نظر زیبایی برای این افراد ایجاد می کند, این بیماری بهتر است درمان شود. یکی از درمان های بیماری لک و پیس, سلول درمانی است که در حال حاضر مراحل تحقیقی و آزمایشی خود را می گذراند و هنوز قطعیت پیدا نکرده است. یعنی از پوستی که رنگدانه دارد, رنگدانه ها را برداشته و روی پوست تخریب شده می گذارند. یکی دیگر از درمان ها استفاده از لیزر اگزایمر است که هنوز استفاده و تاثیر مثبت آن قطعیت پیدا نکرده است.” با این وجود مبتلایان به این بیماری خیلی نگران نباشند زیرا به گفته دکتر نیکبخت, درمانی برای لک و پیس وجود دارد که بهترین نوع درمان است و بهترین پاسخ نیز از آن گرفته شده است. این درمان استفاده از اشعه یو.وی.بی (فوتوتراپی) است و در مراکز متعددی انجام می شود. این متخصص پوست و مو به نکته جالبی در خصوص درمان لک و پیس اشاره می کند: “حال اگر گسترش لکه ها بسیار زیاد باشد و بین ۵۰ تا ۸۰ درصد پوست بدن را درگیر کرده باشد, از موادی استفاده می کنیم که رنگ کل پوست بدن را سفید کند.”

آیا باید از پوست برصی مراقبت خاصی شود؟

بیماران مبتلا به لک و پیس به حفاظت در برابر آفتاب نیاز دارند، زیرا پوست سفید تنها دچار آفتاب سوختگی می شود و تیره نمی شود. پوست نرمال نیز نیاز به حفاظت دارد چون با آفتاب سوختگی پوست طبیعی، میزان تضاد بین پوست نرمال و پوست سفید زیاد می شود.