آیا استرس منجر به مشکلات پوستی خواهد شد ؟

می‌گویند پوست ما افشاکننده حالات و وضع روحی و روانی ماست ، به طوری که در دوران پراسترس و پرتنش که به طور طبیعی در زندگی همه افراد پیش می‌آید، پوست مان پژمرده و تیره به نظر می‌رسد و آثار خستگی بر آن قابل مشاهده است. اما اتفاق بدتر زمانی می‌افتد که دوره‌های پراسترس در زندگی‌مان طولانی بشود که حاصل آن ریزش منطقه‌ای مو یا بروز آثار پیری و چین و چروک بر پوست خواهد بود که شاید جبران آن به سادگی و در کوتاه‌مدت ممکن نباشد.

واقعیت آن است که به طور عادی پوست و موی ما در معرض انواع آسیب‌ها و آلودگی‌های محیطی از نور خورشید گرفته تا آلاینده‌های محیطی و در برخی افراد اثرات منفی ناشی از مصرف سیگار و الکل قرار دارد. استرس می‌تواند سیستم‌های دفاعی طبیعی بدن که آسیب‌پذیری نسبت به این عوامل را کاهش می‌دهد، تضعیف کند و به این ترتیب روند ترمیم‌کنند‌گی پوست با اختلال مواجه می‌شود که حاصل آن تخریب بافت پوست و مو و ظاهر شدن نشانه‌های پیری زودرس روی پوست است.

اما نکته مهم در این میان باورهای اشتباهی است که در ارتباط با آثار استرس بر پوست و مو قابل مشاهده است. از سوی دیگر برخلاف تصور بسیاری که جوش‌های ایجاد شده روی صورت‌شان را ناشی از عوامل عصبی می‌دانند ، استرس می‌تواند جوش‌ها را همچون برخی از بیماری‌های پوستی تشدید کند ، ولی این اتفاق برای افرادی می‌افتد که مستعد ابتلا به آکنه هستند و به خودی خود عامل بروز جوش و آکنه روی پوست نیست.

آیا استرس منجر به مشکلات پوستی خواهد شد ؟

آیا استرس منجر به مشکلات پوستی خواهد شد ؟

تاثیر استرس بر روی پوست صورت

افرادی که زندگی پراسترس و سختی دارند، زودتر دچار چین و چروک‌های پوستی می‌شوند و ظاهر پیرتری پیدا می‌کنند. حتما می‌دانید که اگر همیشه چهره‌ای اخمو و نگران داشته باشید، به مرور زمان جای خطوط اخم و پریشانی روی چهره‌تان حک می‌شود…

اما موضوع فقط این نیست. استرس باعث می‌شود پوست مشکلات دیگری نظیر خشکی هم پیدا کند. اگر می‌خواهید در مورد همه این مشکلات و راه رویارویی با آنها بدانید، بهتر است این مطلب را با حوصله مطالعه کنید. البته قبل از هر چیز به یاد داشته باشید که برای درمان ریشه‌ای این مشکلات بهتر است به دنبال راهی برای کاهش استرس خود یا رویارویی با آن باشید.

۱- خشکی پوست

دکتر پیتر الیاس ، استاد بیماری‌های پوست در دانشگاه کالیفرنیای سانفرانسیسکو می‌گوید: «استرس مزمن باعث افزایش هورمون کورتیزول در بدن می‌شود و این هورمون قابلیت پوست را برای نگه داشتن آب کاهش می‌دهد.» وقتی پوست صورت رطوبت خود را از دست می‌دهد ، شفافیت و درخشندگی آن هم کاهش می‌یابد.

چاره چیست؟ دکتر دیوید گلدبرگ، استاد بیماری‌های پوست در دانشکده پزشکی مونت سینای توصیه می‌کند برای مبارزه با خشکی پوست، در بین محصولات مراقبت از پوست به دنبال آنهایی باشید که کمتر حساسیت‌زا هستند و عطر کمتری دارند. اسیدیته پایین‌تر این محصولات از خشکی و التهاب بیشتر پوست جلوگیری می‌کند. همچنین بهتر است برای شستشوی پوست صورت از آب ولرم استفاده کنید نه آب داغ. زیرا آب داغ چربی‌های پوست را از بین می‌برد. یکی از راه‌های دیگر حفظ رطوبت پوست صورت آن است که هنگامی که پوست هنوز کمی نمناک است، مقدار نسبتا زیادی کرم را روی آن پخش کنید.

۲- چروک‌های ریز

هورمون کورتیزول قندخون را افزایش می‌دهد. بالارفتن قندخون باعث می‌شود رشته‌های پروتئینی به نام کلاژن و الاستین که مسوول حالت ارتجاعی و انعطاف پوست هستند، آسیب ببینند. به این ترتیب به مرور زمان پوست کم‌کم دچار چروک‌های ریز می‌شود. از سوی دیگر استرس باعث می‌شود تا به‌طور ناخودآگاه عضلات صورتتان را منقبض نگه دارید و انقباض طولانی‌مدت این عضلات هم به ایجاد چین و چروک‌های بیشتر می‌انجامد.

چاره چیست؟ بهترین راه مبارزه با چین و چروک‌های پوستی پیشگیری از تشکیل آنهاست. کاستن از استرس روزمره با روش‌های مختلف و تمرین آزاد کردن عضلات صورت و بدن با روش‌هایی مانند تمرکز و یوگا می‌تواند به بازشدن اخم‌های شما کمک کند، اما اگر دچار چین و چروک‌های پوستی هم شده‌اید، با استفاده از کرم‌هایی که حاوی رتینول و آنتی‌اکسیدان‌ها و بدون نسخه پزشک قابل تهیه هستند، می‌توانید کلاژن‌سازی پوستتان را تحریک کنید و تا حدی به بهبود اوضاع امیدوار باشید. راه سریع‌تر از بین بردن چین و چروک‌های پوستی، البته به صورت موقت، استفاده از بوتاکس برای فلج کردن عضلات یا پرکننده‌های مختلف برای پر کردن چین و چروک‌هاست که البته این دو روش باید حتما تحت نظر پزشک انجام شوند.

۳- آکنه

بروز آکنه علل مختلفی دارد که یکی از آنها استرس است. پزشکان متخصص پوست بر این باورند که استرس باعث افزایش التهاب می‌شود که آن هم به نوبه خود هجوم ناگهانی آکنه‌ها را به دنبال دارد.

چاره چیست؟ در طول روز تاحدامکان به پوستتان دست نزنید. برای پاکیزه نگه‌داشتن پوستتان از لوسیون‌های پاک‌کننده صورت که بدون نسخه به فروش می‌رسند، استفاده کنید. یکی از راه‌های موثر دیگر، شستشوی روزانه پوست صورت با صابون آنتی‌باکتریال است. دقت کنید که نباید اجازه دهید پوستتان در اثر استفاده از این صابون‌ها یا لوسیون‌ها بیش از حد خشک شود. برای مبارزه با خشکی پوست از کرم‌های مرطوب‌کننده ملایم کمک بگیرید. اگر در عرض چند هفته وضعیت پوستتان بهتر نشد، حتما با پزشک مشورت کنید.

۴- خستگی چشم‌ها

شاید هیچ‌کس به اندازه دکتر ایمی وچلر که هم روان‌پزشک است و هم متخصص پوست، ارتباط عمیق میان روان انسان و ظاهر را باور نداشته باشد. دکتر وچلر که کتابی با نام «ارتباط ذهن و زیبایی» نوشته است، می‌گوید: «اضطراب باعث واکنش‌هایی می‌شود که زنجیره‌وار اتفاق می‌افتند. اضطراب باعث کم‌خوابی شبانه می‌شود که آن هم به نوبه خود باعث پف کردن چشم‌ها خواهد شد.»

چاره چیست؟ برای التیام چشم‌های پف کرده و خسته، از حلقه‌های خیار استفاده کنید. این حلقه‌ها مانند بسته‌های کوچک یخ چشم‌ها را خنک می‌کنند و با انقباض رگ‌های خونی و لنفی، حجم مایعاتی را که به دور چشم‌ها سرازیر می‌شوند، کاهش می‌دهند. هنگام خواب سرتان را کمی از بدن بالاتر قرار دهید تا مانع تجمع مایعات دور چشم‌ها شوید.

استرس با چه مکانیسمی بر پوست اثر می کند؟

۱- استرس بر ظاهر فرد از جنبه های مختلف اثر می کند. در قدم اول پوست را حساستر و دارای واکنش پذیری بیشتر می کند. استرس باعث ایجاد جوشهای مقاوم تر و التهابی تر می شود.ناخن ­ها را شکننده و نامنظم می­کند. باعث ریزش مو، بدتر شدن کهیر و تعریف بیش از حد است.

۲- بیماران دچار استرس به پوست خود بی ­توجهی می کنند و گاهی پوست خود را مورد آزاد قرار می­دهند. در بهداشت و مراقبت موها کوتاهی می­کنند و با خراش دادن یا مالش بیش از حد و خاراندن پوست آن را تخریب و زخمی می­کند. در واقع استرس می­تواند باعث ایجاد سیکل معیوب تشدید خارش و خاراندن و خراشیدن مکرر پوست شود.

۳- در اثر استرس هورمونهایی مانند کورتیزول در بدن ترشح می شود که باعث افزایش ترشح چربی یا عود جوشهای صورت و بدن می­شود.

۴- پوست اولین سد دفاعی بدن است و به عنوان یک سد فیزیکی و نیز به عنوان اولین محل حضور سلولهای دفاعی برای مبارزه با باکتری­ها و ویروس­ها و عوامل عفونت زا عمل می­کند. استرس می­تواند باعث افزایش تعداد سلولهای دفاعی و نیز فعال شدن نابجای آنها در پوست شده و در نتیجه باعث وقوع واکنش های خود ایمنی مثل حساسیت سرشتی پوست و بیماری پسوریازیس(صدف) گردد و بیماریهای التهابی پوست را عود دهد.
استرس می تواند در وقوع لک و پس و طاسی سکه ای یا منطقه ای که بیماریهای خود ایمنی هستند موثر باشد. استرس می تواند باتخریب سد دفاعی پوست باعث کاهش مقاومت پوست نسبت به عفونتها شود. به علاوه با تخریب لایه محافظ پوست باعث تشدید از دست رفتن آب از پوست و افزایش نفوذ عوامل محرک و حساسیت زا به پوست شود.

۵-استرس می تواند رشد، تقسیم و تمایز سلولهای جدید را در پوست کاهش دهد به علاوه مانع خونرسانی مناسب به پوست شود. در نتیجه بازسازی سلولها و پاکسازی رادیکارهای آزاد از سطح آنها دچار اختلال شده و باعث تسریع فرآیند پیری و رنگ پریدگی پوست ما گردد.

۶- هرگاه بدن؛ تحت استرس است با تولید هورمونهای خاص باعث تولید چربی بیش از حد در سطح پوست و ایجاد اختلال در سیستم لنفاوی و جریان خون می شود در نتیجه بیماریهای پوستی مانند آکنه (جوش صورت) را عود می دهد و حلقه های تیره اطراف چشم و پف آلودگی اطراف چشم ایجاد می کند.

دانشمندان مشاهده کرده اند که سرکوب برخی هورمونهایی که در جریان استرس ترشح می شود باعث ایجاد کیفیت بهتر پوست افراد است.

آیا استرس منجر به مشکلات پوستی خواهد شد ؟

آیا استرس منجر به مشکلات پوستی خواهد شد ؟

در یک فرد با سطح بالای استرس چه بیماریهای پوستی ممکن است پدیدار شود؟

۱- جوش صورت :
هم شروع و هم شدت جش های صورت می تواند تاثیر استرس باشد

۲- اگزما:
یا حساسیت پوستی که با ایجاد لکه های قرمز، خشکی و خارش در سطح پوست مشخص می شود.

۳-پسوریازیس  یا بیماری صدف:
که با ایجاد نواحی قرمز صورتی و برجسته با پوسته های بسیار و ضخیم و خشک و سفید رنگ در سطح پوست پدیدار می شود. به طور عمده پوست سر، آرنج و زانوها درگیر می شود و خارش مکرر و ضربه های موضعی باعث بدتر شدن آن می شود.

۴- روزاسه:
نوعی ضایعه پوستی که زنان و مردان میانسال را درگیر می کند و با وقوع قرمزی و برافروختگی در سطح گونه ها و پیشانی مشخص می شود گاهی در زمینه این قرمزی دانه هایی شبیه جوش ظاهر می شود. استرس یکی از علل اصلی شروع و تشدید آن است.

۵- زگیل:
نوعی برجستگی و رشد موضعی خوش خیم در سطح پوست و غشاهای مخاطی که ایجاد درد و ناراحتی می کند. نوجوانان به خصوص به ابتلا به این بیماری حساس اند و استرس از علل زمینه ساز آن می تواند باشد.

۶- تاول:
استرس می تواند با ایجاد خارش در سطح پوست و اصطکاک مکرر پوست برای بر طرف شدن خارش مواد تاول و زخم شود.

۷- تب خال:
گر چه یک بیماری ویروسی است اما مثل زگیل می تواند با استرس تشدید شود زیرا استرس باعث ضعف سیستم ایمنی بدن و در نتیجه افزایش حساسیت به بیماریهای ویروسی مثل آنفولانزا، سرما خوردگی و تب خال است.

۸- کدورت و بی روحی پوست:
استرس باعث کاهش خونرسانی به پوست در نتیجه محروم شدن آن از خون و اکسیژن است و لذا رنگ چهره تغییر می کند و درخشندگی پوست را کاهش می دهد.

۹- افزایش ترشح چربی در سطح پوست

۱۰- چروک :
استرس باعث تشریح فرآیند پیری پوست است.

۱۱-سرطان پوست:
توجه کنید که استرس می تواند باعث تسریع شروع سطانهای پوستی شود در یک مطالعه بر روی موشها مشخص شده است که زمانی که موش در معرض استرس و اشعه ماوراء بنفش بوده است. سرعت وقوع سرطان نسبت به زمانی که در معرض اشعه ماوراء بنفش تنها بوده است ۲ برابر شده است.

آیا بچه ها هم در اثر استرس دچار بیماریهای پوستی می شوند؟

استرس در جامعه امروز یک پدید همه گیر است و اثرات منفی آن بر کودکان می تواند بسیار بارز باشد. استرس زیاد می تواند باعث افت عملکرد تحصیلی در بچه ها، اختلال در تمرکز و یادگیری، اختلال در برقراری ارتباط، ترس از حضور در اجتماع، اختلال خوردن، افزایش رفتارهای پر خطر، اضطراب، خشونت، افسردگی و هزاران علامت دیگر شود.

در بسیاری مواقع بچه ها از میان احساسات خود ناتوانند و والدین متوجه تعارضات درونی کودکان نمی شوند و لذا هر گاه نتوانند مشکل خود را خوب بیان کنند استرس برای آنها علائم جسمانی ایجاد می کند.

در اینجا ۱۰ بیماری پوستی که متاثر از استرس در بچه ها ایجاد می شود را ذکر می کنیم اما توجه کنیم که حضور این بیماریها در کودک شما لزوما به معنی پر استرس بودن طفل نیست زیرا علل متعدد دیگری نیز می تواند توجیه کننده این ویژگی ها باشد.

به علاوه آنچه به نظر شما روزاسه می رسد می تواند یک عرق سوز ساده باشد و یا آنچه به نظر شما کهیر است می تواند یک پشه گزیدگی یا حساسیت به گل و گیاه باشد پس هرگز سعی نکنید برای تظاهرات پوستی فرزندتان خودتان تشخیص مطرح کنید بلکه به متخصص پوست مراجعه نمایید. مطمئن باشید که متخصص پوست در صورتی که علت فیزیکی برای بیماری فرزندتان نیابد او را به روانپزشک ارجاع خواهد داد.

بیماریهای ناشی از استرس در بچه ها:

– تب خال

خارش که می تواند به حدی شدید باشد که ایجادزخم های عفونی کند
– شوره سر

– اگزما یا حساسیت جلدی

پسوریازیس ( بیماری صدف) افزایش تعریق کف دست و پا که با  دست های سرد و عرق کرده مشخص می شود.

– طاسی سکه ای

به فرم نواحی سکه ای عاری از مو در سر یا سایر نواحی مودار بدن

– کهیر

– زونا

تاولهای ریز در امتداد یک مسیر عصبی در سطح پوست که می واند بسیار دردناک شود

– روزاسه